Dialog i współpraca międzykulturowa – konferencja w ramach „Otwartego Krakowa”

14 maja 2018 roku nasi reprezentanci wzięli udział w Konferencji w ramach programu Miasta Krakowa zatytułowanego „Otwarty Kraków”, w realizacji którego uczestniczy także Fundacja Zustricz. Hasłem przewodnim majowego wydarzenia jest „Dialog i współpraca międzykulturowa”.

Program konferencji zogniskowany został wokół trzech paneli dyskusyjnych.

1. Potrzeby edukacyjne dzieci z doświadczeniem migracji w zakresie znajomości języka oraz wiedzy o kraju pochodzenia i kraju pobytu

Paneliści: Adrienne Körmendy, Konsul Generalna Węgier Oleg Mandiuk, Konsul Generalny Ukrainy Szymon Małecki, Konsul Honorowy Wielkiego Księstwa Luksemburga Ivan Škorupa, Konsul Generalny Słowacji Tom Zia, Konsulat Generalny USA Moderator: Danuta Glondys (Stowarzyszenie Willa Decjusza).

Szczególne znaczenie dla naszej Fundacji miały wypowiedzi Konsula Ukrainy Pana Oleha Mandiuka, który swoją wypowiedź zaczął od przedstawienia statystyk dotyczących fali emigracji do Polski. Obecnie podaje się, iż w Polsce mieszka około 2 mln Ukraińców z czego 70 tys. w Krakowie, w tym ponad 8 tys. to studenci, ponad 2 tys. – uczniowie szkół podstawowych. 90% Ukraińców przebywa w Polsce legalnie, znaczna ich część planuje osiedlić się na stałe. Fakt znacznego napływu imigrantów stanowi dla Polski wyzwanie i to w skali całego kraju.

Konsul Ukrainy podzielił się także doświadczeniem imigracji do Kanady i przedstawił zalety kanadyjskiego programu dla migrantów takie jak: niektóre przedmioty w szkołach w języku ukraińskim; możliwość opanowania zawodu czy nauka j. angielskiego/francuskiego – finansowanie ze strony rządu Kanady. Konsul wyraził chęć współpracy ze szkołami i uczelniami wyższymi, zapewniając tym samym obu stronom niezbędne wsparcie formalne.

Niezwykle interesującym przypadkiem podzielił się Konsul Honorowy Luksemburga, który przedstawił sytuację migrantów w Luksemburga: obecnie w Krakowie zamieszkuje tylko jedna rodzina, wywodząca się z tego kraju.

Zarówno Konsul Ukrainy jak i inni goście panelu podkreślali, iż Polska stwarza dla migrantów atrakcyjne warunki, upraszcza procedury legalizacji pobytu i pracy, daje nowe możliwości rozwoju kariery. Konsulowie docenili wagę akceptacji społeczną (w przypadku Krakowa – Kraków to otwarte miasto) oraz siły ekonomicznej – Kraków jest silny gospodarczo, co przyciąga firmy zagraniczne.

2. Działania na rzecz dialogu i edukacji wielokulturowej w krakowskich szkołach i placówkach edukacyjnych. Możliwości, szanse i dobre praktyki

Paneliści: Małgorzata Niewodowska, Dyrektor Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej dla Dzieci z Niepowodzeniami Edukacyjnymi Jerzy Kubieniec, Dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących Integracyjnych Nr 3, Barbara Pogoda, Dyrektor Szkoły Podstawowej Nr 64 im. T. Kościuszki Agnieszka Chyc-Sobczyk, Dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr 18 Jolanta Klimowska, Dyrektor Szkoły Podstawowej Nr 47 im. S. Czarnieckiego Moderator: Urszula Majcher-Legawiec (Fundacja Wspierania Kultury i Języka Polskiego im. M. Reja).

Dzięki wypowiedziom panelistów tej części konferencji mieliśmy okazję zapoznać się z aktualnymi problemami dzieci cudzoziemskich w krakowskich szkołach. Według pedagogów ważną kwestią jest zachowanie przez dzieci migrantów tożsamości narodowej, a Polska, w tym również Kraków mają im w tym pomóc. Największym jednak problemem jest bariera językowa – język polski potrzebny jest dla edukacji, język edukacji w tym zaś wypadku różni się od języka codziennego i jego opanowanie stwarza duże problemy dla dzieci z innego kraju. Dyrektorowie szkół przedstawili swoje doświadczenia dot. edukacji i integracji dzieci migrantów z różnych krajów, w tym z Ukrainy. Według statystyk: w roku szkolnym 2012/2013 w Krakowie przebywało około 200 uczniów z doświadczeniem migracji (z wyłączeniem grupy dzieci powracających), 2017 r. to już 2,5 tys. uczniów. Największa grupa dzieci migrantów to dzieci w wieku 7-10 lat.

Moderatorka dyskusji Pani Urszula Legawiec podkreślała, że asymilacja kulturowa nie jest i nie powinna być celem. Obcokrajowiec ma prawo do zachowania tożsamości i Polska powinna mu w tym pomóc. Dyskusja dotyczyła również problemów, z jakimi borykają się nauczyciele na co dzień: wystarczy 1 dziecko z innego kraju w klasie, żeby nauczyciel musiał zmienić techniki i metody nauczania, nauczycielom zaś czasem. brakuje kompetencji w zakresie wielokulturowości oraz kompetencji do nauczania obcokrajowców. Pedagodzy podkreślali, że nauczyciel ma być otwarty, tolerancyjny i kreatywny. Dzieci przeprowadzające się do Polski z innego kraju oprócz dodatkowych godzin j. polskiego potrzebują również zajęć dydaktyczno-wyrównawczych, psychologicznych, logopedycznych. Ważną kwestią jest zapewnienie poczucia bezpieczeństwa dziecku z innego kraju.

3. Jak pogłębiać znajomość języka i wiedzę o kulturze w środowiskach wielokulturowych. Jak budować społeczeństwo otwarte na dialog i współpracę

Paneliści: Aleksandra Zapolska, Fundacja Zustricz Piotr Kwapisiewicz, Stowarzyszenie Żydowskie Czulent Jakub Kościółek, stowarzyszenie Interkulturalni PL Moderator: Marcin Żyła (Tygodnik Powszechny)

W ostatniej części panelu głos oddano organizacjom działającym na rzecz mniejszości narodowych, cudzoziemców, wielokulturowości. Przedstawiciele organizacji, w tym nasza reprezentantka, założycielka i członek zarządu Fundacji Zustricz – Aleksandra Zapolska dzielili się własnymi doświadczeniami swoimi, swoich najbliższych, beneficjentów realizowanych projektów. W odczuciu panelistów nawet drobne działania nauczycieli jak np. opowiadanie o swojej kulturze, zwyczajach z innych krajów czy choćby regionów Polski ma ogromne znaczenia dla kształtowania się świadomości na temat wielokulturowości.

Paneliści zgodnie podkreślali wagę pracy z dziećmi, które z ogromną otwartością i zainteresowaniem podchodzą do „inności”. Nieco miejsca w dyskusji poświęcono na przykłady działalności organizacji pozarządowych, które na celu mają poprawę sytuacji migrantów, w tym szczególnie dzieci w wieku szkolnym i ich rodzin. Wybrzmiało również zaproszenie do współpracy, chęć wpierania inicjatyw szkolnych i administracyjnych przez NGO, z entuzjazmem przyjęte przez uczestniczących w spotkaniu pedagogów i dyrektorów szkół. Trudno sobie wyobrazić lepsze zakończenie konferencji.

Komitet Organizacyjny: dr Małgorzata Jantos, Radna Miasta Krakowa, Urszula Majcher-Legawiec, Prezes Fundacji Wspierania Kultury i Języka Polskiego im. M. Reja, Doradca metodyczny ds. wielokulturowości w Krakowie, dr Danuta Glondys, Pełnomocnik Zarządu ds. międzynarodowych Stowarzyszenia Willa Decjusza.

Współorganizatorzy: Biuro Miejski Ośrodek Wspierania Inicjatyw Społecznych, Centrum Badań nad Edukacją i Integracją Migrantów Uniwersytetu Pedagogicznego, Fundacja Wspierania Kultury i Języka Polskiego im. M. Reja, Fundacja Współpracy Polsko-Ukraińskiej U-Work, Fundacja ZUSTRICZ, Międzynarodowe Centrum Kształcenia Politechniki Krakowskiej, Specjalistyczna Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna dla Dzieci z Niepowodzeniami Edukacyjnymi, Stowarzyszenie CZULENT, Stowarzyszenie INTERKULTURALNI PL, Stowarzyszenie Rodzin Wielokulturowych, Stowarzyszenie Wielokulturowy Kraków, Stowarzyszenie Willa Decjusza.